Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде медициналық көмек және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық көмек көрсетудің 2026 – 2028 жылдарға арналған кепілдіктер бағдарламасын бекіту туралы
3-тарау. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық көмек көрсетудің түрлерінің, нысандары мен шарттарының тізбесі.
54. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына (бұдан әрі – Қор) өзі үшін аударымдар және (немесе) жарналар төлеген, сондай-ақ Заңның 28-бабы 7-тармағына сәйкес Қорға жарна төлеуден босатылған адамдар МӘМС жүйесінде медициналық көмек алуға құқылы.
55. Мемлекеттің МӘМС-ке жарналары ағымдағы айдың алғашқы бес жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасында айқындалатын тәртіппен ай сайын мынадай адамдар үшін төленеді:
1) балалар;
2) жұмыс істемейтін жүкті әйелдер;
3) Заңның 26-бабы 1-тармағының 5) тармақшасында көзделген адамдарды қоспағанда, үш жасқа толмаған бала (балалар) тәрбиелеп отырған жұмыс істемейтін адам (баланың заңды өкілдерінің бірі);
4) жүктілігіне және босануына, жаңа туған бала (балалар) асырап алуына, үш жасқа толмаған бала (балалар) күтіміне байланысты демалыста жүрген адамдар;
5) мүгедек бала (мүгедек балалар) тәрбиелеп отырған анаға немесе әкеге, бала асырап алушыға, қорғаншыға (қамқоршыға) тағайындалатын және төленетін мемлекеттік жәрдемақы алатын жұмыс істемейтін адамдар;
6) бірінші топтағы мүгедек адамға күтім жасауды жүзеге асыратын жұмыс істемейтін адамдар;
7) зейнетақы төлемдерін алушылар, оның ішінде Ұлы Отан соғысының ардагерлері;
8) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесі мекемелерінде (қауіпсіздігі ең төмен мекемелерді қоспағанда) сот үкімі бойынша жазасын өтеп жүрген адамдар;
9) тергеу изоляторларында ұсталатын адамдар, сондай-ақ үй қамағына алу түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылған жұмыс істемейтін адамдар;
10) жұмыс істемейтін қандастар;
11) "Алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен наградталған немесе бұрын "Батыр ана" атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі "Ана даңқы" ордендерімен наградталған көпбалалы аналар;
12) мүгедектігі бар адамдар;
13) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары білім беру, сондай-ақ жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысанында оқып жатқан адамдар;
14) жұмыс істемейтін, мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алатын адамдар;
15) субсидияланатын жұмыс орындарына жұмысқа орналастырылған немесе жұмыс берушідегі жұмыс орнында кәсіптік оқуға жіберілген адамдарды қоспағанда, жұмыссыз ретінде тіркелген адамдар:
16) Заңның 26-бабы 1-тармағында көрсетілген адамдарды қоспағанда, соңғы үш ай бойы міндетті зейнетақы жарналарын аудармаған және Қазақстан Республикасының әлеуметтік қорғау туралы заңнамасына сәйкес әлеуметтік әл-ауқаттың дағдарысты және шұғыл деңгейлеріне жататын жұмыс істемейтін адамдар.
56. МӘМС жүйесінде:
1) амбулаториялық жағдайда мамандандырылған медициналық көмек (ТМККК шеңберінде аурулардың профилактикасы, диагностикасы және скринингтік зерттеулер жағдайларын қоспағанда);
2) стационарды алмастыратын жағдайларда мамандандырылған медициналық көмек, оның ішінде жоғары технологиялы медициналық көмек (ТМККК шеңберінде ауруларды емдеу жағдайларын қоспағанда);
3) жоспарлы нысанда стационарлық жағдайларда мамандандырылған медициналық көмек, оның ішінде бет сүйегі мен басының туа біткен анатомиялық кемістігі бар балаларға (ТМККК шеңберінде ауруларды емдеу жағдайларын қоспағанда) реконструктивтік, пластикалық хирургиялық операцияларды қоса алғанда, жоғары технологиялы медициналық көмек;
4) шұғыл нысанда стационарлық жағдайларда мамандандырылған көмек, оның ішінде тәулік бойғы стационар жағдайында емдеуді қажет етпейтін диагноз анықталғанға дейін тәулік бойғы стационардың қабылдау бөлімшесінде емдеу-диагностикалық іс-шараларды жүргізу (ТМККК шеңберінде ауруларды емдеу жағдайларын қоспағанда);
5) медициналық оңалту (ТМККК қоспағанда);
6) патологиялық-анатомиялық диагностика;
7) қайтыс болғаннан кейінгі донорды ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) алуға дайындау, ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) транспланттау мақсатында ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) алу, консервациялау, дайындау, сақтау, тасымалдау.
57. Денсаулық сақтау субъектілерінен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде медициналық көмек көрсету бойынша көрсетілетін қызметтерді сатып алуды Қор уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен мына қағидаттар негізінде жүзеге асырады:
1) МӘМС жүйесі кірісінің медициналық көмек көрсету жөніндегі міндеттемелермен теңгерімділігі;
2) МӘМС жүйесінде медициналық көмектің аумақтық қолжетімділігін қамтамасыз ету;
3) денсаулық сақтау субъектілерінің теңдігі;
4) адал бәсекелестік;
5) медициналық қызметтер көрсетудің сапасы мен тиімділігі.
1-бөлім. Амбулаториялық жағдайдағы мамандандырылған медициналық көмек
58. МӘМС жүйесінде көрсетілетін амбулаториялық жағдайдағы мамандандырылған медициналық көмекке мыналар кіреді:
1) № ҚР ДСМ-264/2020 бұйрығына сәйкес тәртіппен және кезеңділікпен жүргізілетін балаларды профилактикалық медициналық қарап-тексеру (скринингтер);
2) бейінді мамандардың медициналық-санитариялық алғашқы көмек дәрігерлерінің жолдамасы бойынша пациенттерді қабылдауы, № ҚР ДСМ-37 бұйрығына сәйкес диагностикалық қызметтер.
Жүкті әйелдерге, босанған әйелдерге, гинекологиялық патологиясы бар әйелдерге амбулаториялық жағдайларда мамандандырылған медициналық көмек "Қазақстан Республикасында акушериялық-гинекологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 26 тамыздағы № ҚР ДСМ-92 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 24131 болып тіркелген) (бұдан әрі - № ҚР ДСМ-92 бұйрық) сәйкес көрсетіледі.
Он жастан он сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толмағандардың және жастардың репродуктивті және психикалық денсаулығын қорғау бойынша амбулаториялық жағдайлардағы мамандандырылған медициналық көмек "Он жастан он сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толмағандардың репродуктивті және психикалық денсаулығын қорғау жөніндегі медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 24 қаңтардағы № 12 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 31762 болып тіркелген) сәйкес көрсетіледі;
3) бейінді мамандардың № ҚР ДСМ-149/2020 бұйрығына сәйкес созылмалы аурулары бар адамдарды динамикалық байқауда ұстауы;
4) стоматологиялық көмек көрсету, атап айтқанда:
"Шұғыл және жоспарлы стоматологиялық көмекке жататын халықтың жекелеген санаттарының тізбесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 қыркүйектегі № ҚР ДСМ-106/2020 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21254 болып тіркелген) сәйкес халықтың жекелеген санаттары үшін шұғыл стоматологиялық көмек көрсету кезіндегі медициналық қызметтер;
№ ҚР ДСМ-37 бұйрығына сәйкес медициналық қызметтер тізбесі бойынша балаларға (ортодонтиялық және ортопедиялық көмектен басқа) және жүкті әйелдерге (ортодонтиялық және ортопедиялық қызметтен басқа) жоспарлы стоматологиялық көмек көрсету кезіндегі медициналық қызметтер (ортодонтиялық көмек кезінде медициналық қызметтер № ҚР ДСМ-37 бұйрығына сәйкес медициналық қызметтер тізбесі бойынша жақ-бетінің туа біткен патологиясы бар балаларға көрсетіледі);
5) диагностикалық көрсетілетін қызметтер, оның ішінде "Зертханалық диагностика жүргізуді ұйымдастыру стандартын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 11 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-257/2020 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21768 болып тіркелген) сәйкес тізбе бойынша зертханалық диагностика;
6) уәкілетті орган "Амбулаториялық жағдайлардағы мамандандырылған медициналық көмекке енгізілген емшаралар мен манипуляциялар тізбесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 19 қазандағы № ҚР ДСМ-136/2020 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21470 болып тіркелген) сәйкес айқындайтын тізбе бойынша рәсімдер мен манипуляциялар.
59. Бірінші және екінші деңгейдегі мамандардың жолдамасы болмаса да, амбулаториялық жағдайларда мамандандырылған медициналық көмек көрсету:
1) кезек күттірмейтін жағдайлар мен жарақаттар, оның ішінде офтальмологиялық, оториноларингологиялық және басқа да жарақаттар;
2) пациенттің шұғыл және жоспарлы стоматологиялық көмек көрсету жөнінде жүгінуі;
3) пациенттің дерматовенерологиялық бейіндегі аурулар бойынша бейінді маманға жүгінуі;
4) жүктілік бойынша есепке қою жағдайларын қоспағанда, пациенттің акушер-гинекологқа жүгінуі;
5) пациенттің жастар денсаулық орталықтарына жүгінуі (өздігінен жүгіну);
6) 1 (бір) аяқталған жағдай шеңберінде және (немесе) № ҚР ДСМ-149/2020 бұйрығына сәйкес динамикалық байқауда ұсталуға тиіс созылмалы аурулардың тізбесі бойынша пациенттің денсаулық сақтау ұйымындағы бейінді маманға және бейінді маманның мейіргеріне жүгінуі кезінде жүзеге асырылады.
60. МСАК ұйымдары 18 жасқа дейінгі балаларға денсаулық жағдайы туралы анықтамаларды (білім беру ұйымдары, спорт секциялары және басқалар) тегін беруді, сондай-ақ оқуға түсу және жұмысқа орналасу кезінде тіркелген жері бойынша денсаулық жағдайы туралы медициналық құжаттаманы алуды қамтамасыз етеді.
2-бөлім. Стационарды алмастыратын жағдайлардағы мамандандырылған, оның ішінде жоғары технологиялы медициналық көмек.
61. Мамандандырылған медициналық көмек, оның ішінде МӘМС жүйесінде стационарды алмастыратын жағдайдағы жоғары технологиялы медициналық көмек № 106 бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес АХЖ-10 кодтары бойынша аурулар тізбесі бойынша көрсетіледі.
3-бөлім. Стационарлық жағдайдағы мамандандырылған медициналық көмек
62. Стационарлық жағдайдағы мамандандырылған медициналық көмек, оның ішінде МӘМС жүйесінде жоспарлы нысандағы жоғары технологиялы медициналық көмек № ҚР ДСМ-258/2020 бұйрығына сәйкес аурулар тізбесі бойынша көрсетіледі.
Мамандандырылған медициналық көмек, оның ішінде жоғары технологиялы медициналық көмек, ТМККК шеңберіндегі ауруларды қоспағанда, МӘМС жүйесінде медициналық қызметтерді тұтынушы мәртебесі бар болса, стационарлық жағдайларда шұғыл нысанда көрсетіледі.
Тәулік бойғы стационардың қабылдау бөлімшесінде емдеу-диагностикалық іс-шаралар диагноз қойылғанға дейін жүргізіледі. Пациентті емдеуге жатқызу және тәулік бойғы стационар жағдайында байқауда ұстау қажет болмаған жағдайда пациент амбулаториялық емдеуге жіберіледі.
18 жасқа дейінгі балаларға, жүкті әйелдерге, босанған әйелдерге, 65 жастан асқан адамдарға стационарлық жағдайда көрсетілетін шұғыл түрдегі мамандандырылған медициналық көмек, оның ішінде жоғары технологиялы медициналық көмек көрсету АХЖ-10 кодтары бойынша тәулік бойы байқауда ұсталатын стационарда емделуге тиіс аурулардың тізбесіне қарамастан жүзеге асырылады.
63. Стационарлық жағдайдағы мамандандырылған медициналық көмек тәулік бойы байқауда ұстауды қажет ететін негізгі ауруды емдеуді қамтиды, соның ішінде:
1) № ҚР ДСМ-27 бұйрығына сәйкес АХЖ-9 кодтары бойынша операциялар мен манипуляциялар тізбесі бойынша операциялар және (немесе) операция алдында арнайы дайындап және реанимацияда қолдап операциялар және (немесе) манипуляциялар жүргізу;
2) амбулаториялық және стационарды алмастыратын жағдайда жүргізуге мүмкіндік болмағанда және (немесе) қарсы көрсетілімдер болған кезде арнайы алдын ала дайындықты талап ететін диагностикалық зерттеулерді жүргізу;
3) № ҚР ДСМ-140/2020 бұйрығына сәйкес қанмен, оның компоненттерімен қамтамасыз ету;
4) № ҚР ДСМ-89 бұйрығына сәйкес денсаулық сақтау ұйымдарының дәрілік формулярларына сәйкес дәрілік заттармен, медициналық бұйымдармен қамтамасыз ету;
5) патологиялық-анатомиялық диагностика.
Операциялық емдеу АХЖ-10 негізгі диагнозының кодына байланысты жүзеге асырылады.
4-бөлім. Медициналық оңалту
64. МӘМС жүйесіндегі II-Ш кезеңдерде медициналық оңалту № ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығына сәйкес АХЖ-10 кодтары бойынша аурулар тізбесі бойынша жүргізіледі.
65. Медициналық оңалту № 65 бұйрыққа сәйкес ересектер мен балаларға жүргізіледі.
5-бөлім. Патологиялық-анатомиялық диагностика
66. Патологиялық-анатомиялық диагностика пациенттердің хирургиялық операция және (немесе) биопсия жолымен алынған ағзаларындағы (ағза фрагменттеріндегі), тіндері мен жасушаларындағы (операциялық-биопсиялық материалындағы), сондай-ақ тіндердегі, ағзалардағы және патологиялық-анатомиялық ашып-қарау барысында мәйіт жасушаларындағы өзгерістер жиынтығын талдау арқылы диагноз қою мақсатында жүргізіледі.
67. Диагностикалық немесе емдік манипуляция (операция) кезінде алынған кез келген тін, эндоскопиялық биопсия, пункциялық қалың инелі биопсия, аспирациялық биопсия, трепанобиопсия, инцизиялық биопсия, операциялық биопсия, операциялық материал, қырынды, босанған және жүктілікті жасанды үзген кезде алынған тіндердің өздігінен бөлінген фрагменттері патологиялық-анатомиялық зерттеуге жатады.
68. Биопсиялық және операциялық материалды патологиялық-анатомиялық зерттеу мерзімдері Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 14 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-259/2020 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21790 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасында патологиялық-анатомиялық диагностика көрсетуді ұйымдастыру стандартының 143-тармағында айқындалған.
6-бөлім. Қайтыс болғаннан кейінгі донорды ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) алуға дайындау, ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) алу, консервациялау, дайындау, сақтау, тасымалдау, ағзаларды (ағзаның бөлігін) және (немесе) тіндерді (тіннің бөлігін) донордан реципиентке транспланттау
69. Қайтыс болғаннан кейінгі донорды дайындау, ағзаларды (ағзалардың бөліктерін) және (немесе) тіндерді (тіндердің бөліктері) алу, консервациялау және транспланттау тәртібі мен шарттары № ҚР ДСМ-207/2020 бұйрығына сәйкес МӘМС жүйесінде жүзеге асырылады.
7-бөлім. Дәрілік заттармен, медициналық бұйымдармен, мамандандырылған емдік өнімдермен, иммунобиологиялық дәрілік препараттармен қамтамасыз ету
70. МӘМС жүйесінде дәрілік заттармен, медициналық бұйымдармен, мамандандырылған емдік өнімдермен, иммунобиологиялық дәрілік препараттармен қамтамасыз ету:
№ ҚР ДСМ-89 бұйрығына сәйкес денсаулық сақтау ұйымдарының дәрілік формулярларына сәйкес стационарлық және стационарды алмастыратын жағдайлардағы мамандандырылған медициналық көмек, оның ішінде жоғары технологиялы медициналық көмек көрсету кезінде;
№ ҚР ДСМ-75 бұйрығына сәйкес белгілі бір аурулары бар (жағдайдағы) Қазақстан Республикасы азаматтарының жекелеген санаттарын тегін және (немесе) жеңілдікпен қамтамасыз етуге арналған дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың тізбесіне сәйкес амбулаториялық жағдайларда мамандандырылған медициналық көмек көрсету кезінде жүзеге асырылады.
71. МӘМС жүйесінде амбулаториялық жағдайларда Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын және бас бостандығынан айыру орындарында сот үкімі бойынша жазасын өтеп жүрген, ұсталған, қамауға алынған және арнайы мекемелерге орналастырылған, диспансерлік есепте тұрған азаматтарды, қандастарды, босқындарды, шетелдіктерді және азаматтығы жоқ адамдарды дәрілік заттармен және медициналық мақсаттағы бұйымдармен қамтамасыз ету оларды жазасын өтеп жатқан жеріндегі медициналық ұйымдарға тіркеу арқылы жүзеге асырылады.
Жаңа туған нәрестелерге ана мен баланың дәрі қобдишаларын беру босандыру ұйымдарынан шығарылған кезде тегін жүзеге асырылады. Ана мен баланың дәрі қобдишаларын беру туралы белгі № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығына сәйкес нысан бойынша жаңа туған нәрестенің даму тарихына енгізіледі.
